17 Kasım 2026, Salı
Tıp ve Bilim
Tıp ve Bilim

DSÖ'den tip 1 diyabete ilişkin iki yeni kılavuz: çocuk ve ergenler için bir ilk

Dünya Sağlık Örgütü, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü öncesinde tip 1 diyabete ilişkin iki kılavuz yayımladı. Yetişkinlerde insülin kullanımına ilişkin kılavuz yoğunlaştırılmış insülin tedavisini güçlü biçimde önerirken, çocuk ve ergenler için hazırlanan kılavuz DSÖ'nün bu alandaki ilk rehberi oldu.

HMHaber MerkeziHaber Merkezi15 Kasım 2026, 23:51
2 dk okuma
İnsülin kalemini hazırlayan kişi
İnsülin kalemini hazırlayan kişi · Fotoğraf: Pexels

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 14 Kasım Dünya Diyabet Günü öncesinde tip 1 diyabete ilişkin iki kılavuz yayımladı. Yetişkinlerde insülin kullanımına ilişkin kılavuz 12 Kasım'da, çocuk ve ergenlerde tip 1 diyabetin yönetimine ilişkin kılavuz 13 Kasım'da yayımlandı.

Yetişkinlerde yoğunlaştırılmış insülin tedavisi

Acil ve insani kriz ortamları da dahil olmak üzere yetişkinlerde insülin kullanımını ele alan kılavuz, kan şekeri değerlerine göre dozun ayarlandığı, günde birden fazla enjeksiyonla uygulanan yoğunlaştırılmış insülin tedavisini güçlü biçimde öneriyor. Kılavuza göre hem insan insülini hem de insülin analogları kullanılabilir; genellikle daha düşük maliyetli olduğu için insan insülini tercih ediliyor.

Kılavuz ayrıca insülinin uygulanma yöntemlerini, glisemik kontrolün klinik takibini ve hastanın kan şekerini kendisinin izlemesini kapsıyor. Acil ve insani kriz ortamları için tek tip bir protokol yerine koşullara uyarlanmış yaklaşımlar öneriliyor.

Çocuk ve ergenler için ilk DSÖ kılavuzu

13 Kasım'da yayımlanan kılavuz, DSÖ'nün 19 yaşa kadar çocuk ve ergenlerde tip 1 diyabetin tanısı, tedavisi ve izlemine ilişkin ilk kılavuzu. Çocukluk çağının yaygın hastalıklarına ilişkin birleşik kılavuzların parçası olan rehber, özellikle kaynakların kısıtlı olduğu ortamlarda birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetleri için hazırlandı; uzman olmayan sağlık çalışanlarını da hedefliyor.

  • Kan şekeri ölçümünün yapılamadığı durumlarda tanı için hasta başında idrar strip testi kullanılabileceği belirtiliyor.
  • İnsülin türleri, başlangıç dozları, tedavi rejimleri ve uygulama cihazları ele alınıyor; glisemik hedeflerin kişiye göre belirlenmesi öneriliyor.
  • Küçük çocuklar dahil diyabetik ketoasidozun ve hipogliseminin tanınması ve yönetimi kılavuzda yer alıyor.
  • Retinopati ve nefropati taramasının riske göre yapılması öneriliyor.